M. SHOKAY'S STRUGGLE FOR THE LIBERATION OF TURKESTAN FROM BOLSHEVISM AND THE HISTORICAL INJUSTICE FORMED AROUND IT

Abstract

Мақала автора Ресейден, яғни Кеңес Одағынан Қазақстан, тіпті бүкіл Орталық Азия халықтарының тәуелсіз ел болу жолындағы саяси күреске, бүкіл саналы өмірін арнаған дара тұлға - Мұстафа Шоқай туралы кеңінен зерттеулер жүргізген. Қазақ халқының таяу заман тарихында ерекше орынға ие «Алаш» қозғалысының тарихы Шоқайдың Еуропа елдеріндегі саяси іс-әрекеттерімен 1941 жылға дейін жалғасады. Қазақстанның тәуелсіздік тарихындағы орны ерекше тұлғалардың бірі М.Шоқай күресінде Франция маңызды рөл атқарды. Большевиктер билікті қолына алғаннан кейін туған елінeн шетелге кетуге мәжбүр болған. Ол 1921 жылдан 1941 жылы қайтыс болғанға дейін 20 жыл бойы Францияның астанасы Парижде күресін жалғастырды. М.Шоқай Францияда тұрып, Еуропаның әртүрлі елдерінің баспасөз беттерінде жазған мақалаларында , Түркістандағы 143 кеңестік биліктің езгісіне қарсы әсерлі интеллектуалдық күрес жүр гізді. Ол неміс, француз, ағылшын, поляк, орыс және түрік сияқты көптеген тілдерде кітаптар мен мақалалар шығарды. Бұл мақа лалар Түркістандағы кеңес өкіметінің жасаған айуандығын, әлем халқына түсіндіруде тиімді болды, өйткені М.Шоқай өзінің идеяларына дәлелдерін кеңестік баспасөздерде жарияланып жатқан ақпараттардан, негіз етіп алды.