«АЛАШ» КӨШБАСШЫСЫ ӘЛИХАН БӨКЕЙХАН, КЕҢЕС ӨКІМЕТІНІҢ САЯСИ ҚУҒЫН-СҮРГІН САЯСАТЫНЫҢ АЛҒАШҚЫ ҚҰРБАНЫ (1920-1922)

Аңдатпа

Мақалада «Алаш» ұлт-азаттық қозғалысы мен партиясының атасы, егеменді Алаш Республикасының үкіметі – Алаш Орда Ұлттық Кеңесінің төрағасы Ә.Н. Бөкейханның Қазақстанға кеңестік - коммунистік диктатур ға орнатылған алғашқы жылдары саяси қуғын - сұргіннің алғашқы құрбанына айналған тарихы қарастырылады. Қазақ еліне кеңес өкіметі орнаған 1920 -1922 жылдардың ішінде ол, «Алаш» қайраткерлеріне рақымшылық жасалуына қарамастан 2 рет тұтқындалып, 1922 жылдың желт оқсанында туған елінен өмірінің соңына дейін алыс Мәскеуге айдалды. «Алаш» көсемі кеңес диктатурсы орнатылған күннен бастап Қазақстанда бар -жоғы 3 жылға жетпейтін уақыт, яғни 1920 жылдың тамызынан 1922 жылдың желтоқсанына дейін ғана тұрып, қызмет етті. Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік мұрағаты мен Ресей мұраттарынан (РГАСПИ, ЦА ФСБ РФ), сондай -ақ «Алаш» қозғалысы жинащқтарынан, баспасөз беттерінде жарияланған жекелеген тарихи құжаттардан табылған тың айғақ -деректер Ә.Н. Бөкейханның 1920 -1922 жылдарғы өмірі мен атқарған қызметтеріндегі беймәлім сәттерін қалпына келтіруге мүмкіндік береді.