UNKNOWN PAGES OF THE HISTORY OF THE CAPITAL ALASH: BASED ON ARCHIVAL SOURCES

Abstract

Мақала Алаш-Орданың жалғыз астанасы, Алаш қаласы туралы аз зерттелген мәселеге және зерттелетін тарихи кезеңді жаңа әдіснамалық тұрғыдан заманауи түсіндіруге арналған. Патша билігінен бастартқан кездегі қазақ қоғамы элитасының мақсаттарының бірі: ұлт құқығы туралы мәлімдеу және бұрынғы мемлекеттілік мәртебесін ресімдеу және оның заңды танылуына қолжеткізу болды. Зерттеу міндеті-Алаш астанасын жайластыру мысалында қазақ өзін-өзібасқару моделін қарастыру. Зерттеу базасы Алаш Үкіметінің астанасында 1917-1919 жылдары басылып шыққан Алаштың сирек кездесетін газеттері, азаматтық соғысқа қатысушылармен куәгерлердің естеліктері, отандық және шетелдік басылымдар болды. Дереккөздер сыни талдаудан өтті. Зерттелген материалдар мыналарды анықтауға мүмкіндік берді: ауыр жағдайда большевиктердің әскери құрылымдары мен қоршалған, сыртқы материалдық және саяси қолдауы жоқ, Алаш астанасының тұрғындары Алаштың аймақтық уездік кеңестерімен комитеттері үшін байланыс орталығы болып қала берді. "СарыАрқа" газ еті 106 қазақ даласының түкпір-түкпірінен, Түркістан, Еділ бойынан келген ақпараттарды біріктірді. Алаш әскерлерімен тұрғындарының рухын сақтау үшін хат-хабарлар басылды. Аштыққа ұшыраған қазақтар мен қырғыздардың пайдасына қайырымдылық құпталды. Елорда Алаш өркениетті, өзін-өзі басқарудың саналы үлгісі ретінде көрсете білді.