ХХ ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ АЛАШ ДРАМАТУРГИЯСЫ: "ДАЛА" ТЕАТРЫН ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕМЕСІ

Аңдатпа

Өткен ғасырдың 20 -шы жылдарының ортасында Ф.Голощекин мен оның айналасындағылардың сөйлеген сөздерінде қа зақ пьесаларына, актерлеріне, авторларына мысқылмен шолулар әдейі енгізілді, бұл кездейсоқтық емес. Оянып келе жатқан көне түркілік импровизация мен спектакльдің тыйымдардан арылған, қазіргі театр форматындағы дәстүрі қынжылтты: қазақ театрының танымал бол уына негізінен «Алаш» зиялылары, сөз бен қалам шеберлері атсалысты. Зерттеудің мақсаты ХХ ғасырдың басында ана тіліндегі алғашқы мерзімді басылымдар арқылы қазақ қоғамдастығында театр және драматургия идеясын дәріптеу ерекшеліктерін анықтау болды. ХХ ғасырдың бірінші онжылдығындағы оқиғалар (орыс -жапон соғысы, 1905, Мемлекеттік Думаға сайлау және т.б.).), белгілі болғандай, Ресей империясындағы Шығыс аймақтар қауымдастығының саяси ғана емес, жалпы мәдени өмірі де қозғалды. Бір қызығы, Джадид оқу орындарының түлектері ұлттық театр мен драматургия идеясын насихаттауға белгілі бір үлес қосты. ХІХ ғасырдың соңғы үштен бірінде мәдениеттің жетістіктерін көпшілікке жеткізу үрдісі резонанс тудырды, бұл Ресейдің шалғай аудандарында да маңызды: шетелдіктердің театр өм іріндегі оқиғалар туралы журналдар мен газеттер татар және қазақ тілдерінде басылды. Зерттеу материалдары бірқатар түркітілдес халықтарға түсінікті Араб графикасында басылып шыққан.