ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АРНАЙЫ ҚОНЫС АУДАРУШЫЛАРДЫҢ БАЛАЛАРЫ 1930 ЖЫЛДАРДЫҢ БІРІНШІ ЖАРТЫСЫНДА

Аңдатпа

Мақалада арнайы қоныстар жүйесін қалыптастырудың бастапқы кезеңіндегі Қазақстандағы «қулақ» сілтемесінің балаларының жағдайы қарастырылады. Зерттеу тақырыбы бойынша тарихнаманы талдау барысында, 1930 -шы жылдар кезеңінде Қазақстанда «кулак» балаларының болу сюжеттерінің сипаттамасы фрагменттік сипатқа ие болатының корсетті. ҰЛТ ЖАДЫ Республикалық ғылыми журнал 2023, №3 (4) 86 Қазақстанға күштеп жер аударылған «кулак» деген атауынан айрылған шаруа отбасыларында балалардың үлесі пропорционалды емес жоғары болды. Елдің алыс, дамымаған аудандарына күштеп көшірудің әлеуметтік -таптық қағидасы қолданылды. Кеңес өкіметі күштеп қоныс аудару қолдануы салдарында балалар соның құрбаны болды, қиын жағдайда түсті. Осы балалар Қазақстандағы комендатуралармен қойылған талаптары бойынша өмір сүргені, 1931 -1933 жылдардағы ашаршылық кезеңіне түседі. Мақалада аймақтың арнайы қоныстарының балалар контингентінің әлеуметті -тұрмыстық өмір сүру жағдайлары мен тұрмысының суреті қайта жаңартылды, 1930 жылдардың бірінші жартысындағы балалар өлімі неге жоғары және қаңдай себептерден болғаны көрсетілді. Табиғи-климаттық, әлеуметтік -экономикалық және саяси себептерді есепке ала отырып яғни зерттеудің көп факторлы тәсілін қолдану, аталған кезеңде Қазақстандағы арнайы қоныс аударушылардың балаларының жағдайы туралы идеяларды әзірлеуге ғана емес, сондай -ақ осы мәселе бойынша өзінің авторлық ұстанымын негіздеуге мүмкіндік берді.